Osteoporozdan Korunma ve Hemşirelik

Osteoporoz, birim hacme düşen kemik kütlesinde azalma, kemik dokusunun mikromimarisinin ve kemik kalitesinin bozulması sonucu kırılganlığının artması ile karakterize sistemik bir iskelet hastalığıdır.
Hemşirelik Tanısı:  Osteoporozdan korunma konusunda bilgi eksikliği
Nedeni: Osteoporozdan korunma ve beslenme şekline ilişkin yeterli bilgiye sahip olmama
Beklenen Sonuçlar:

  • Hasta-ailesi osteoporozun risk faktörleri, beslenme ve düzenli sporun osteoporozdaki önemi konusunda bilgi ve uygulamaları öğrendiğini ifade eder.
  • Hasta-ailesi osteoporoza yönelik beslenme ilkelerini, osteoporozda beslenmenin önemli olduğunu ve beslenmeye yönelik açıklanan ilkelere uyacağını ifade eder.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Osteoporozun risk faktörleri anlatılır.
  • Beslenme ilkelerini açıklanır.
  • Düzenli ve ağır olmayan egzersizin Osteoporoz açısında önemi açıklanır.
  • Osteoporozu olan kadınların en azından haftada 3 kez 30 dakika hafif egzersiz yapması önerilir.
  • İlaç tedavisine uyumunun önemi açıklanır.
  • Osteoporozdan korunmak için dikkat edilmesi gereken noktalar açıklanır.
  • Hasta/ailesine taburcu planı hazırlanır.
  • Osteoporozun önlenmesi ve tedavisinde ilk basamağın uygun beslenme olduğu açıklanır.
  • Yeterli D vitamini ve kalsiyum alınması başta çocuklar ve yaşlılar olmak üzere bütün yaş grupları için önemli olduğu vurgulanır.
  • Postmenopozal kadınlar ve yaşlı erkekler yiyecekler ile bölünmüş dozlarda günde 1000-1500 mg elementel kalsiyum almalarının gerekliliği belirtilir.
  • Günlük önerilen kalsiyum miktarları;
    • 4-8 yaş arasında 800 mg
    • 9-18 yaş arasında 1300 mg
    • 19-50 yaş arası 1000 mg
  • Kalsiyum tabletinin çözünürlüğünü arttırmak için en az 250 gr. suda eritilmesi gerektiği ile yemek sırasında içilmesinin önemi belirtilir.
  • Alkol ve sigaranın tüketilmemesi gerektiği söylenir.
  • Bol sıvı alınması gerektiğin açıklanır.
  • Diğer taraftan aşırı kalsiyum alımının dispepsi, kabızlığa ve nefrolitiazise neden olabileceği açıklanır.
  • Bazı tansiyon ilaçlarının (örn: Diüretik kullanan hastalarda), loop diüretiklerin kalsiyum atımını artıracağı,  tiyazidlerin kalsiyum atımını azaltacağını belirtir.
  • Beslenme listesini diyetisyen ile hazırlaması için yönlendirilir.

HASTA-AİLE EĞİTİMİ VE TABURCU PLANI

  • Kırıkların önlenmesi için çevresel ve kişisel önlemleri açıklamak
  • Beslenmenin özelliklerini açıklamak
  • Fazla kilolu bireylere yönelik diyet programı oluşturmak ve kilolu olmanın negatif durumlaran hasta ve ailesine açıklamak
  • İlaç tedavisinin devamlılığını sağlamak,
  • Kemik dansitometrisi için düzenli kontrollere gelmenin önemi vurgulamak.
  • Osteoporozun önlenmesi için Na azaltılıp Ca arttırılmasının, sigara, alkol tüketilmemesinin önemini vurgulamak
  • Bu hastalarda B-6 ve B-12 Vitaminlerine ihtiyaç artar. Bu nedenle; Diğer vitaminler yetişkinlerdeki gibi uygulanır. Ancak D vitamini için güneşten bol faydalanılmasının önemini vurgulamak
  • Düşmelere karşı hastayı korumak ve kırık oluşmasını engellemek için alınacak önlemleri açıklamak,
  • Düz ayakkabılar tercih etmenin gereğini vurgulamak,
  • Beslenmenin özelliklerini açıklamak (kalsiyumdan zengin gıdalar),
  • Kalça kırığını önlemek için korse önermek.